Каталитическая деструкция модельной полиароматической системы (бензотиофен-фенантрен) с использованием полимерного донора водорода
DOI:
10.15328/cb2026_70Кілт сөздер:
катализатор, фенантрен, бензотиофен, полиэтилен, энергия активацииАңдатпа
Жұмыста "Qarmet" АҚ конвертер цехының шлагынан алынған темір және титан құрамды катализдік қоспалардың модельдік қоспаның термиялық деструкциясына әсері зерттелді. Сутек доноры ретінде полимерлі материал – полиэтилен қолданылды. Фенантрен мен бензотиофеннен тұратын қоспаның полиэтилен және темір мен титан негізіндегі катализдік қоспалар қатысында термиялық деструкциясы термогравиметриялық талдау әдісімен зерттелді.
Коутс–Редферн әдісі бойынша модельденген аталған органикалық жүйелердің ыдырауы олардың термокинетикалық сипатын дәл көрсететіні және тәжірибелік деректерді статистикалық өңдеу кезінде тұрақты нәтижелер беретіні көрсетілді.
Катализдік қоспалар зерттелген жүйелердің термиялық ыдырау және деструкция процестерінің кинетикасына елеулі әсер етеді. Титан құрамды катализатор реакцияның энергетикалық тосқауылын, яғни белсендіру энергиясын айтарлықтай төмендететіні, ал темір құрамды катализатор кинетикалық параметрлердің жоғары қайталанғыштығы мен тұрақтылығын қамтамасыз ететіні анықталды.
Термодеструкция процесін дұрыс сипаттау үшін D3 (үш өлшемді диффузия) моделін қолдануға жарамдылығы анықталды, сондай-ақ эксперименттік флуктуацияларды есепке алуда Монте-Карло әдісінің сенімділігі дәлелденді.
Сонымен қатар, катализаторларды енгізу деструкция кинетикасын айтарлықтай өзгертетіні анықталды: титан құрамды катализатор белсендіру энергиясын төмендетсе, темір құрамды катализатор тәуелсіз тәжірбиелер қатарында анықталатын кинетикалық параметрлердің ең жоғары қайталануын қамтамасыз етеді.
Әдебиеттер тізімі
1. Yang H, Wang Y, Jiang H et al. (2014) Ind Eng Chem Res 53:12264-12269. https://doi.org/10.1021/ie501397n
2. Zhang D, Zhao J, Zhang Y et al. (2016) Int J Hydrogen Energ 41:11675-11681. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2015.11.173
3. Nishimura Sh (2011) Handbook of Heterogeneous Catalytic Hydrogenation for Organic Synthesis. John Wiley & Sons, Inc., New York, USA. 747 p.
4. Baikenov M, Izbastenova D, Zhang Y, et al. (2025) Fuels 6(2):47. https://doi.org/10.3390/fuels6020047
5. Кузнецов БН, Шендрик ТГ, Щипко МЛ и др. (2012) Глубокая переработка бурых углей с получением жидких топлив и углеродных материалов. Изд-во СО РАН, Новосибирск, Россия. 212 с.
6. Siddiqui MN, Redhwi HH (2009) J Anal Appl Pyrol 86:141-147. https://doi.org/10.1016/j.jaap.2009.05.002
7. Ali MF, Qureshi MS (2013) Petrol Sci Technol 31:1665-1673. https://doi.org/10.1080/10916466.2010.551239
8. Ali MF, Siddiqui MD (2005) J Anal Appl Pyrol 74:282-289. https://doi.org/10.1016/j.jaap.2004.12.010
9. Balpanova NZh, Baikenov MI, Gyulmaliev AM, et al. (2021) Bulletin of the Karaganda University. Chemistry series 2:86-95. https://doi.org/10.31489/2021Ch2/86-95
10. Грингольц МЛ, Дементьев КИ, Кадиев ХМ и др. (2020) Нефтехимия 60(4):464-475.
11. Zhou J, Gui B, Qiao Y, et al. (2016) Fuel 166: 526. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2015.11.034
12. Zeaiter J (2014) Fuel 133:276. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2014.05.028
13. Baikenov MI, Aitbekova DE, Balpanova NZh, et al. (2021) Bulletin of the Karaganda University. Chemistry series 103(3):74-82. https://doi.org/10.31489/2021Ch3/74-82
14. Yedrissov AT, Aitbekova DE, Tusipkhan A, et al. (2021) Petroleum Chemistry 61:319-327. https://doi.org/10.1134/S0965544121050157
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 A. Tusipkhan, K.K. Yessenbayeva, A.Zh. Sarsenbekova, Z.B. Akanova, N.Zh. Balpanova, M.I. Baikenov
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.
Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND 4.0) that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
