Мұнай ұңғымаларының сулануын төмендету үшін акрил мономерлері негізіндегі алдын ала қалыптасқан дисперсті гельдерді синтездеу және зерттеу

Авторлар

DOI:

10.15328/cb2026_50

Кілт сөздер:

hydrogel, PPG, oil, oil wells, polyacrylamide, bentonite

Аңдатпа

Мұнай өндіру кезінде жиі кездесетін айтарлықтай үлкен көлемдегі судың шығуы, әсіресе мұнай қабаттарында бірқатар экологиялық және техникалық мәселелерді тудырады. Бұл мәселені шешудің бір жолы — полимерлі гельдерді тығындаушы агенттер ретінде пайдалану. Бұл мақалада тігілген агент ретінде N,N-метиленбисакриламидті қолдану және гибридті композиттік гидрогельді алу үшін бентонит қосу арқылы акриламид негізіндегі гидрогель бөлшектерін синтездеу әдісі сипатталған. ИҚ-фурье спектроскопиясының деректері акриламид негізіндегі гидрогельдің түзілуін растады. Гидрогельдердің ісіну қабілеті композиция құрамындағы компоненттер концентрациясының өзгеруіне байланысты зерттелді. Сондай-ақ, ісіну қабілеті ортаның температурасына, минералдануына және қышқылдығына байланысты бағаланды. Нәтижелер зерттелген гидрогель бөлшектерінің ерекше ісіну қабілеті мен жоғары механикалық беріктікке ие екенін көрсетеді. Термогравиметриялық талдау гидрогель бөлшектерінің 200°C-қа дейінгі температурада тұрақтылығын көрсетеді. Бұл бөлшектер сенімді герметик ретінде қызмет ете алатыны анық. Олар жылу мен тұз әсеріне жоғары төзімділік, сондай-ақ қышқылды және сілтілі жағдайларда тұрақтылық танытады. Осы жұмыста қарастырылған физика-химиялық қасиеттерді ескере отырып, гидрогель бөлшектерін үнемді герметизациялаушы агент ретінде пайдалануға болады.

Автор өмірбаяндары

  • Г.Т. Елемесова, Шәкәрім университеті, Семей, Қазақстан

    PhD student of Shakarim University, Semey, Kazakhstan, 

    E-mail: kussainova_g91@mail.ru

  • А.Н. Кливенко, Шәкәрім университеті, Семей, Қазақстан

    PhD, Director of “Shakarim Lab”, Shakarim University, Semey, Kazakhstan; e-mail: alexeyklivenko@mail.ru

  • Л.К. Оразжанова, Шәкәрім университеті, Семей, Қазақстан

    associate professor at the department “Chemistry and ecology”; Shakarim University, Semey, Kazakhstan; е-mail: lyazzat.7070@mail.ru

  • А.Н. Сабитова, Шәкәрім университеті, Семей, Қазақстан

    PhD, associate professor at the department “Chemistry and ecology”; Shakarim University, Semey, Kazakhstan; е-mail: alfa-1983@mail.ru

  • А.В. Шахворостов, Полимерлік материалдар және технологиялар институты, Алматы, Қазақстан

    PhD, Researcher of the Institute of Polymer Materials and Technologies, Almaty, Kazakhstan; е-mail: alex.hv91@gmail.com

  • В.О. Асеев, Хельсинки университеті, Хельсинки, Финляндия

    – PhD, Docent at the Department of Chemistry, Senior University Lecturer, University of Helsinki, Helsinki, Finland; e-mail: vladimir.aseyev@helsinki.fi

Әдебиеттер тізімі

1. Chen X, Li Y, Liu Z, Zhang J, Chen C, Ma M (2020) Powder Technol 364:774-784. https://doi.org/10.1016/j.powtec.2020.02.027

2. Guo R (2025) Academic Journal of Science And Technology 14-1:2771-3032. https://doi.org/10.54097/hxa1b067.

3. Zhou K, Zhao F, Zhou X (2024) Processes 12(2):269. https://doi.org/10.3390/pr12020269.

4. Rozhkova Yu, Burin D., Galkin S., Yang H (2022) Prog Coll Pol Sci S 8(2):112. https://doi.org/10.3390/gels8020112

5. X. Zhang, J.-N. Deng, K. Yang (2020) Petrol Sci 589:124402. https://doi.org/10.1016/j.petsci.2022.06.012

6. Yu L, Sang Q, Dong M (2018) Oil & Gas Science and Technology - Rev. Ifp Energies Nouvelles 73:65. https://doi.org/10.2516/ogst/2018062

7. Sun L, Han Q, Li D, Zhang X, Pu W, et al (2019) Ind Eng Chem Res 58(16):6778-6784. https://doi.org/10.1021/acs.iecr.9b00128

8. Liu Y; Bai B, Shuler P (2006) J. Application and development of chemical-based conformance control treatments in China oil fields. SPE/DOE Symposium on Improved Oil Recovery; Society of Petroleum Engineers. Proceedings of the 15th SPE-DOE Improved Oil Recovery Symposium: Old Reservoirs New Tricks A Global Perspective (2006, Tulsa, OK). P. 434-443. https://doi.org/10.2118/99641-MS

9. Sun L, Han Q, Li D, Zhang X, Pu W, et al (2019) Ind Eng Chem RES 58:6778−6784. https://doi.org/10.1021/acs.iecr.9b00128

10. Abidin ZA, Noezarand I (2011) Indonesian Journal of Materials Science 12:114-119.

11. Esfahlan M, Khodapanah E, Tabatabaei-Nezhad S (2021) J Petrol Sci Eng 202(7):108440. https://doi.org/10.1016/j.petrol.2021.108440

12. Paprouschi A, Fatemi M, Ghazanfari M (2021) J Petrol Sci Eng 204:108736. https://doi.org/10.1016/j.petrol.2021.108736

13. Elaf R, Ben Ali A, NaАad M, Hussein I, Nimir H, Bai B (2023) Polymers 15:1961. https://doi.org/10.3390/polym15081961

14. Gong H, Zhang H, Xu L, Li K, Yu L, et al (2017) Energ Fuel 31(8)7904–7910 https://doi.org/10.1021/acs.energyfuels.7b01012

15. Gussenov I, Shakhvorostov A, Ayazbayeva A, Gizatullina N, Klivenko A (2023) Polymers-Basel 15(20):4095. https://doi.org/10.3390/polym15204095

16. Beer F, Johnston R, Dewolf J, Mazurek D (2009) Mechanics of Materials. Mcgraw-Hill Companies, New York, USA. P.57. ISBN: 978-0-07-352938-7.

17. Khutoryanskaya O, Mayeva Z, Mun G, Khutoryanskiy V (2008) Biomacromolecules 9: 3353–3361. https://doi.org/10.1021/bm8006242

18. Ritger P, Peppas N (1987) J Control Release 5:37-42. https://doi.org/10.1016/0168-3659(87)90035-6

19. Yavari N, Azizian S (2022) J Mol Liq 363:119861. https://doi.org/10.1016/j.molliq.2022.119861

20. Abdulbaki M, Huh C, Sepehrnoorin K, Delshad M, Varavei A (2014) J Petrol Sci Eng 122: 741–753. http://doi.org/10.1016/j.petrol.2014.06.034

21. Elaf R, Ben Ali A, Saad M, Hussein IA, Nimir H, Bai B (2023) Polymers 15:1961. https://doi.org/10.3390/polym15081961

22. Bai B, Liu Y, Coste J, Li L (2004) Preformed Particle Gel for Conformance Control: Transport Mechanism through Porous 19 Media. In: Proceedings of the 2004 SPE/DOE Fourteenth Symposium on Improved Oil Recovery, Tulsa, Oklahoma, U.S.A. (SPE 89468), 17–21 April

23. Wang L, Xia H, Han P, Cao R, Xu T, Li W, et al (2020) J Disper Sci Technol 43:164-177. https://doi.org/10.1080/01932691.2020.1845719

24. Mehrabianfar P, Malmir P, Soulgani BS, Hashemi A (2020) J Petrol Sci Eng 195:107530 https://doi.org/10.1016/j.petrol.2020.107530

25. Pu J, Zhou J, Chen Y, Bai B (2017)Energ Fuel 31(12):13600-13609. https://doi.org/10.1021/acs.energyfuels.7b03202

26. Bai B, Huang F, Liu Y, Seright RS, Wang Y (2008) Case study on preformed particle gel for in-depth fluid diversion. In: 2008 SPE/DOE Improved Oil Recovery Symposium, Tulsa, Oklahoma, USA. (SPE 113997), 19–23 April 2008.

27. Yu B, Zhao S, Long Y, Bai B, Schuman T (2022) Fuel 302:122086 https://doi.org/10.1016/j.fuel.2021.122086

28. Suleimanov B, Veliyev E, Naghiyeva N (2020) Int J Mod Phys B 34:2050260, https://doi.org/10.1142/S0217979220502604

Жарияланды

2026-03-30

Журналдың саны

Бөлім

Organic and Polymers Chemistry

Ұқсас мақалалар

1-10 тен 21

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.