Мыстың холин хлориді:этиленгликоль (1:2) ортадан шыны көміртек бетінде электрхимиялық тотықсыздану кинетикасы

Авторлар

  • О. Құдайберген Жаңа химиялық технологиялар және материалдар ғылыми зерттеу институты, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0009-0002-6311-9941
  • Г. Рахымбай Физика-химиялық зерттеу және талдау әдістері орталығы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-8814-9752
  • Х. Авчукир Жаңа химиялық технологиялар және материалдар ғылыми зерттеу институты, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан
    Физика-химиялық зерттеу және талдау әдістері орталығы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан
    https://orcid.org/0000-0001-6612-0775

DOI:

https://doi.org/10.15328/cb2026_132

Түйін сөздер:

мыстың электрхимиялық тотықсыздануы, холин хлорид, этилен гликоль, терең эвтектикалық еріткіш, жылдамдық константасы, диффузия коэффициенті, электрхимиялық импеданстық спектроскопия, сақиналы айналмалы диск электроды

Аңдатпа

Бұл жұмыста холин хлориді мен этиленгликоль негізіндегі терең эвтектикалық еріткіште мыстың электрхимиялық тотықсыздануы циклдық вольтамперометрия және электрхимиялық импеданстық спектроскопия әдістерімен зерттелді. Мыстың тотықсыздану үдерісінің Cu2+/Cu+ және Cu+/Cu0 сатылары арқылы жүзеге асатыны анықталды. Холин хлориді:этиленгликоль (1:2) ортада Cu+ иондарының тұрақты болатыны сақиналы айналмалы диск электродты қолдану арқылы дәлелденді. Зерттелген үдерістер диффузиялық шектеумен жүретіні көрсетілді. Рэндлс–Шевчик теңдеуі негізінде диффузия коэффициенттері анықталып, олардың мәндері сәйкесінше DCu2+ = 2,7 × 10-7 см2 с-1 және DCu+  = 9,8 × 10-7 см2 с-1 құрады. Жартылай логарифмдік тәуелділік (Injш – (Eш – E0`)) негізінде есептелген заряд тасымалданудың жылдамдық константалары 5,6 × 10-7 см с-1 және 3,5 × 10-4 см с-1 мәндеріне тең болды. Импеданстық спектроскопия нәтижелері температураның артуымен заряд тасымалдау кедергісінің 6,3-тен 2,1 Ω см2-ге дейін төмендейтінін көрсетті, бұл электрхимиялық үдерістердің жылдамдайтынын дәлелдейді. Алынған нәтижелер терең эвтектикалық еріткіштердегі мыстың тотықсыздану механизмін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді және көміртегі диоксидін электртотықсыздандыру үшін тиімді катализаторларды алуға бағытталған мысты электртұндыру әдістемесін әзірлеуде қолданылуы мүмкін.

Автор өмірбаяндары

  • О. Құдайберген, Жаңа химиялық технологиялар және материалдар ғылыми зерттеу институты, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

    ғылыми қызметкер, Жаңа химиялық технологиялар және материалдар ғылыми зерттеу институты, Фазааралық электрхимия және катализ зертханасы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (Алматы, Қазақстан; e-mail: olzhas.kudaibergen@kaznu.edu.kz)

  • Г. Рахымбай, Физика-химиялық зерттеу және талдау әдістері орталығы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

    аға ғылыми қызметкер, Физика-химиялық зерттеу және талдау әдістерінің орталығы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (Алматы, Қазақстан; e-mail: gulmira.rakhymbay@kaznu.edu.kz)

  • Х. Авчукир, Жаңа химиялық технологиялар және материалдар ғылыми зерттеу институты, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан, Физика-химиялық зерттеу және талдау әдістері орталығы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

    жетекші ғылыми қызметкер, зертхана меңгерушісі, Жаңа химиялық технологиялар және материалдар ғылыми зерттеу институты, Фазааралық электрхимия және катализ зертханасы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (Алматы, Қазақстан; e-mail: khaisa.avchukir@kaznu.edu.kz)

Әдебиеттер тізімі

1 Nitopi S, Bertheussen E, Scott SB, Liu X, Engstfeld AK, Horch S, et al. (2019) Chem Rev 119:7610–7672. http://dx.doi.org/10.1021/acs.chemrev.8b00705

2 Sebastián P, Vallés E, Gómez E (2014) Electrochim Acta 123:285–295. http://dx.doi.org/10.1016/j.electacta.2014.01.062

3 Zobeid A, Abbasi F, Azadi S (2025) Adv Appl NanoBio-Technologies 6:1–45. http://dx.doi.org/10.18502/aanbt.v6i2.18615

4 Cichowska-Kopczyńska I, Nowosielski B, Warmińska D (2023) Molecules 28:5293. http://dx.doi.org/10.3390/molecules28145293

5 Abbott AP, El Ttaib K, Frisch G, McKenzie KJ, Ryder KS (2009) Phys Chem Chem Phys 11:4269. http://dx.doi.org/10.1039/b817881j

6 Cvetković VS, Jović VD, Nikolić ND, Barudžija TS, Dimitrijević S, Jovićević JN (2024) J Electroanal Chem 958:118161. http://dx.doi.org/10.1016/j.jelechem.2024.118161

7 Mohsen Ismail A, Kortlever R (2025) ACS Appl Energy Mater 8:8551–8560. http://dx.doi.org/10.1021/acsaem.5c01142

8 Chen L, Chen J, Fan L, Chen J, Zhang T, Chen J, et al. (2023) ACS Catal 13:11934–11944. http://dx.doi.org/10.1021/acscatal.3c01815

9 Valverde PE, Green TA, Roy S (2020) J Appl Electrochem 50:699–712. http://dx.doi.org/10.1007/s10800-020-01408-1

10 Bekey A, Vacandio F, Avchukir K (2025) Electrocatalysis 16:513–525. http://dx.doi.org/10.1007/s12678-025-00940-y

11 Shen D, Steinberg K, Akolkar R (2018) J Electrochem Soc 165:E808–E815. http://dx.doi.org/10.1149/2.1011814jes

12 Bekey A, Vacandio F, Avchukir K (2025) J Appl Electrochem 55:2701–2719. http://dx.doi.org/10.1007/s10800-025-02343-9

13 Kuhl KP, Cave ER, Abram DN, Jaramillo TF (2012) Energy Environ Sci 5:7050. http://dx.doi.org/10.1039/c2ee21234j

14 Elgrishi N, Rountree KJ, McCarthy BD, Rountree ES, Eisenhart TT, Dempsey JL (2018) J Chem Educ 95:197–206. http://dx.doi.org/10.1021/acs.jchemed.7b00361

15 El‐Latif EIA, Kebede MA, Sekar K, Hameed TA, Yahia IS, Gao H, et al. (2025) Adv Theory Simulations. http://dx.doi.org/10.1002/adts.202500346

16 Avchukir K, Burkitbayeva BD, Argimbayeva AM, Rakhymbay GS, Beisenova GS, Nauryzbayev MK (2018) Russ J Electrochem 54:1096–1103. http://dx.doi.org/10.1134/S1023193518120042

17 Opekar F, Beran P (1976) J Electroanal Chem Interfacial Electrochem 69:1–105. http://dx.doi.org/10.1016/S0022-0728(76)80129-5

18 Nikolic J, Expósito E, Iniesta J, González-Garcia J, Montiel V (2000) J Chem Educ 77:1191. http://dx.doi.org/10.1021/ed077p1191

19 Avchukir K, Dzhalmukhamedovna B, Vacandio F (2019) J Electroanal Chem 842:176–183. http://dx.doi.org/10.1016/j.jelechem.2019.04.078

20 Loew N, Watanabe H, Shitanda I, Itagaki M (2022) Electrochim Acta 421:140467. http://dx.doi.org/10.1016/j.electacta.2022.140467

21 Cheng W, Luo S, Chen Y (2019) Int J Electrochem Sci 14:4254–4263. http://dx.doi.org/10.20964/2019.05.46

Жүктеулер

Жарияланды

2026-11-12

Журналдың саны

Бөлім

Физикалық химия және электрохимия

Ұқсас мақалалар

11-20 тен 36

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.