Электр көліктерінің жаппай таралуы пайдаланылған литий-ионды аккумуляторлардың көп жиналуына алып келуде, оларды кәдеге жарату немесе қайта пайдалану алдында сұрыптау

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.15328/cb2025_88

Кілттік сөздер:

пайдаланылған литий-ионды аккумуляторлар, электрохимиялық импеданс спектроскопия, end-of-life сараптамасы, батарея сұрыптау, қайта қолдану сценарийлері

Аннотация

қажет. Өмірлік циклінің соңына (EoL) жеткен аккумуляторларды тиімді сұрыптау үшін жекелеген элементтердің жарамдылық күйін бағалай алатын жылдам әрі бұзбайтын диагностикалық әдістер талап етіледі. Осы зерттеуде электрохимиялық импеданстық спектроскопия негізінде жедел диагностика тәсілі ұсынылады. Қатаң континенталды климат жағдайында пайдаланылған 10S6P конфигурациялы самокат батарея блогының мысалында алмастыру эквивалентті сызбасының параметрлері – омикалық кедергі, заряд тасымалдау кедергісі және тұрақты фазалы элементтердің дәрежелік көрсеткіштері – деградацияның блогішілік біркелкі еместігін айқындауға және элементтерді қайта пайдалану жарамдылығы бойынша жіктеуге мүмкіндік беретіні көрсетілді. Талдау екі ерекше деградация үлгісін анықтады: батареяны басқару жүйесінің ақауымен байланысты локалды критикалық разряд және термоциклдік жүктемелер салдарынан шеткі элементтердің жеделдетілген ескіру градиенті. Зерттелген блок элементтерінің 80%-ы second-life сценарийлерінде қолдануға мүмкіндік беретін сипаттамаларын сақтайтыны, ал 10%-ы қайтымсыз деградация белгілерін көрсетіп, дереу қайта өңдеуге жіберілуі тиіс екені анықталды. Алынған нәтижелер импеданстық спектроскопияның циркулярлы экономика тұжырымдамасы аясында EoL-аккумуляторларды жоғары өнімділікпен сұрыптаудың перспективалы құралы екенін растайды.

Авторлардың биографисы

Я.С. Жигаленок, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Докторант, кіші ғылыми қызметкер, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан, e-mail: yaroslav.zsv@gmail.com

А.А. Стародубцева, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Магистр, кіші ғылыми қызметкер, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан, e-mail: alena.a.rubanova@gmail.com

Т.В. Кан, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Магистр, кіші ғылыми қызметкер, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ., Қазақстан, e-mail tatyana.qan@gmail.com

С.Д. Мәлік, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Докторант, кіші ғылыми қызметкер, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан, e-mail: seilbekmalik@gmail.com

Ф.И. Мальчик, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Қауымдастырылған профессор, жетекші ғылыми қызметкер, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан, е-mail: frodo-007@mail.ru

Библиографиялық сілтемелер

1. Harper G, Sommerville R, Kendrick E et al. (2019) Nature 575:75–86. https://doi.org/10.1038/s41586-019-1682-5

2. Braco E, San Martín I, Berrueta A, Sanchis P, Ursúa A (2020) J Energy Storage 32:101695. https://doi.org/10.1016/j.est.2020.101695

3. Garg A, Yun L, Gao L, Putungan DB (2020) J Clean Prod 275:124152. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124152

4. Kayakool FA, Gangaja B, Nair S, Santhanagopalan D (2021) Sustain Mater Technol 28:e00262. https://doi.org/10.1016/j.susmat.2021.e00262

5. Cusenza MA, Guarino F, Longo S, Mistretta M, Cellura M (2019) Energy Build 186:339–354. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2019.01.032

6. Jiang Y, Jiang J, Zhang C, Zhang W, Gao Y, Li N (2018) J Clean Prod 205:754–762. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.09.149

7. Wu B, Widanage WD, Yang S, Liu X (2020) Energy AI 1:100016. https://doi.org/10.1016/j.egyai.2020.100016

8. Harper GDJ, Kendrick E, Anderson PA et al. (2023) J Phys Energy 5. https://doi.org/10.1088/2515-7655/acaa57

9. Shateri N et al. (2022) Batter Supercaps 5:021501. https://doi.org/10.1002/batt.202200035

10. Li L, Hou J (2018) RSC Adv 8:25325–25333. https://doi.org/10.1039/C8RA04516J

11. Withers PJ, Bouman C, Carmignato S et al. (2021) Nat Rev Methods Prim 1:18. https://doi.org/10.1038/s43586-021-00015-4

12. Fisher SL, Holmes DJ, Jørgensen JS et al. (2019) Meas Sci Technol 30:035401. https://doi.org/10.1088/1361-6501/aafcae

13. Berecibar M, Gandiaga I, Villarreal I, Omar N, Van Mierlo J, Van den Bossche P (2016) Renew Sustain Energy Rev 56:572–587. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.11.042

14. Weng C, Feng X, Sun J, Peng H (2016) Appl Energy 180:360–368. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2016.07.126

15. Honkura K, Takahashi K, Horiba T (2011) J Power Sources 196:10141–10147. https://doi.org/10.1016/j.jpowsour.2011.08.020

16. Merla Y, Wu B, Yufit V, Brandon NP, Martinez-Botas RF, Offer GJ (2016) J Power Sources 307:308–319. https://doi.org/10.1016/j.jpowsour.2015.12.122

17. Love CT, Virji MBV, Rocheleau RE, Swider-Lyons KE (2014) J Power Sources 266:512–519. https://doi.org/10.1016/j.jpowsour.2014.05.033

18. Oh K-Y et al. (2014) J Power Sources 267:197–202. https://doi.org/10.1016/j.jpowsour.2014.05.039

19. Zhang R, Black R, Sur D et al. (2023) J Electrochem Soc 170:086502. https://doi.org/10.1149/1945-7111/aceab2

Жүктелулер

Жарияланды

2025-12-30

Как цитировать

Жигаленок, Я., Стародубцева, А., Кан, Т., Мәлік, С., & Мальчик, Ф. (2025). Электр көліктерінің жаппай таралуы пайдаланылған литий-ионды аккумуляторлардың көп жиналуына алып келуде, оларды кәдеге жарату немесе қайта пайдалану алдында сұрыптау . ҚазҰУ хабаршысы. Химия сериясы, 117(4), 22–30. https://doi.org/10.15328/cb2025_88

Шығарылым

Бөлім

Физикалық химия және электрохимия

Схожі статті

1 2 > >> 

Ви також можете розпочати розширений пошук схожих статей для цієї статті.