Мұнай ұңғымаларының сулануын төмендету үшін акрил мономерлері негізіндегі алдын ала қалыптасқан дисперсті гельдерді синтездеу және зерттеу

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.15328/cb2026_50

Кілттік сөздер:

гидрогель, алдын ала қалыптасқан дисперсті гель, мұнай, мұнай ұңғымалары, полиакриламид, бентонит

Аннотация

Мұнай өндіру кезінде жиі кездесетін айтарлықтай үлкен көлемдегі судың шығуы, әсіресе мұнай қабаттарында бірқатар экологиялық және техникалық мәселелерді тудырады. Бұл мәселені шешудің бір жолы — полимерлі гельдерді тығындаушы агенттер ретінде пайдалану. Бұл мақалада тігілген агент ретінде N,N-метиленбисакриламидті қолдану және гибридті композиттік гидрогельді алу үшін бентонит қосу арқылы акриламид негізіндегі гидрогель бөлшектерін синтездеу әдісі сипатталған. ИҚ-фурье спектроскопиясының деректері акриламид негізіндегі гидрогельдің түзілуін растады. Гидрогельдердің ісіну қабілеті композиция құрамындағы компоненттер концентрациясының өзгеруіне байланысты зерттелді. Сондай-ақ, ісіну қабілеті ортаның температурасына, минералдануына және қышқылдығына байланысты бағаланды. Нәтижелер зерттелген гидрогель бөлшектерінің ерекше ісіну қабілеті мен жоғары механикалық беріктікке ие екенін көрсетеді. Термогравиметриялық талдау гидрогель бөлшектерінің 200°C-қа дейінгі температурада тұрақтылығын көрсетеді. Бұл бөлшектер сенімді герметик ретінде қызмет ете алатыны анық. Олар жылу мен тұз әсеріне жоғары төзімділік, сондай-ақ қышқылды және сілтілі жағдайларда тұрақтылық танытады. Осы жұмыста қарастырылған физика-химиялық қасиеттерді ескере отырып, гидрогель бөлшектерін үнемді герметизациялаушы агент ретінде пайдалануға болады.

Авторлардың биографисы

Г.Т. Елемесова, Шәкәрім университеті, Семей, Қазақстан

PhD student of Shakarim University, Semey, Kazakhstan, 

E-mail: kussainova_g91@mail.ru

А.Н. Кливенко, Шәкәрім университеті, Семей, Қазақстан

PhD, Director of “Shakarim Lab”, Shakarim University, Semey, Kazakhstan; e-mail: alexeyklivenko@mail.ru

Л.К. Оразжанова, Шәкәрім университеті, Семей, Қазақстан

associate professor at the department “Chemistry and ecology”; Shakarim University, Semey, Kazakhstan; е-mail: lyazzat.7070@mail.ru

А.Н. Сабитова, Шәкәрім университеті, Семей, Қазақстан

PhD, associate professor at the department “Chemistry and ecology”; Shakarim University, Semey, Kazakhstan; е-mail: alfa-1983@mail.ru

А.В. Шахворостов, Полимерлік материалдар және технологиялар институты, Алматы, Қазақстан

PhD, Researcher of the Institute of Polymer Materials and Technologies, Almaty, Kazakhstan; е-mail: alex.hv91@gmail.com

В.О. Асеев, Хельсинки университеті, Хельсинки, Финляндия

– PhD, Docent at the Department of Chemistry, Senior University Lecturer, University of Helsinki, Helsinki, Finland; e-mail: vladimir.aseyev@helsinki.fi

Библиографиялық сілтемелер

1. Chen X, Li Y, Liu Z, Zhang J, Chen C, Ma M (2020) Powder Technol 364:774-784. https://doi.org/10.1016/j.powtec.2020.02.027

2. Guo R (2025) Academic Journal of Science And Technology 14-1:2771-3032. https://doi.org/10.54097/hxa1b067.

3. Zhou K, Zhao F, Zhou X (2024) Processes 12(2):269. https://doi.org/10.3390/pr12020269.

4. Rozhkova Yu, Burin D., Galkin S., Yang H (2022) Prog Coll Pol Sci S 8(2):112. https://doi.org/10.3390/gels8020112

5. X. Zhang, J.-N. Deng, K. Yang (2020) Petrol Sci 589:124402. https://doi.org/10.1016/j.petsci.2022.06.012

6. Yu L, Sang Q, Dong M (2018) Oil & Gas Science and Technology - Rev. Ifp Energies Nouvelles 73:65. https://doi.org/10.2516/ogst/2018062

7. Sun L, Han Q, Li D, Zhang X, Pu W, et al (2019) Ind Eng Chem Res 58(16):6778-6784. https://doi.org/10.1021/acs.iecr.9b00128

8. Liu Y; Bai B, Shuler P (2006) J. Application and development of chemical-based conformance control treatments in China oil fields. SPE/DOE Symposium on Improved Oil Recovery; Society of Petroleum Engineers. Proceedings of the 15th SPE-DOE Improved Oil Recovery Symposium: Old Reservoirs New Tricks A Global Perspective (2006, Tulsa, OK). P. 434-443. https://doi.org/10.2118/99641-MS

9. Sun L, Han Q, Li D, Zhang X, Pu W, et al (2019) Ind Eng Chem RES 58:6778−6784. https://doi.org/10.1021/acs.iecr.9b00128

10. Abidin ZA, Noezarand I (2011) Indonesian Journal of Materials Science 12:114-119.

11. Esfahlan M, Khodapanah E, Tabatabaei-Nezhad S (2021) J Petrol Sci Eng 202(7):108440. https://doi.org/10.1016/j.petrol.2021.108440

12. Paprouschi A, Fatemi M, Ghazanfari M (2021) J Petrol Sci Eng 204:108736. https://doi.org/10.1016/j.petrol.2021.108736

13. Elaf R, Ben Ali A, NaАad M, Hussein I, Nimir H, Bai B (2023) Polymers 15:1961. https://doi.org/10.3390/polym15081961

14. Gong H, Zhang H, Xu L, Li K, Yu L, et al (2017) Energ Fuel 31(8)7904–7910 https://doi.org/10.1021/acs.energyfuels.7b01012

15. Gussenov I, Shakhvorostov A, Ayazbayeva A, Gizatullina N, Klivenko A (2023) Polymers-Basel 15(20):4095. https://doi.org/10.3390/polym15204095

16. Beer F, Johnston R, Dewolf J, Mazurek D (2009) Mechanics of Materials. Mcgraw-Hill Companies, New York, USA. P.57. ISBN: 978-0-07-352938-7.

17. Khutoryanskaya O, Mayeva Z, Mun G, Khutoryanskiy V (2008) Biomacromolecules 9: 3353–3361. https://doi.org/10.1021/bm8006242

18. Ritger P, Peppas N (1987) J Control Release 5:37-42. https://doi.org/10.1016/0168-3659(87)90035-6

19. Yavari N, Azizian S (2022) J Mol Liq 363:119861. https://doi.org/10.1016/j.molliq.2022.119861

20. Abdulbaki M, Huh C, Sepehrnoorin K, Delshad M, Varavei A (2014) J Petrol Sci Eng 122: 741–753. http://doi.org/10.1016/j.petrol.2014.06.034

21. Elaf R, Ben Ali A, Saad M, Hussein IA, Nimir H, Bai B (2023) Polymers 15:1961. https://doi.org/10.3390/polym15081961

22. Bai B, Liu Y, Coste J, Li L (2004) Preformed Particle Gel for Conformance Control: Transport Mechanism through Porous 19 Media. In: Proceedings of the 2004 SPE/DOE Fourteenth Symposium on Improved Oil Recovery, Tulsa, Oklahoma, U.S.A. (SPE 89468), 17–21 April

23. Wang L, Xia H, Han P, Cao R, Xu T, Li W, et al (2020) J Disper Sci Technol 43:164-177. https://doi.org/10.1080/01932691.2020.1845719

24. Mehrabianfar P, Malmir P, Soulgani BS, Hashemi A (2020) J Petrol Sci Eng 195:107530 https://doi.org/10.1016/j.petrol.2020.107530

25. Pu J, Zhou J, Chen Y, Bai B (2017)Energ Fuel 31(12):13600-13609. https://doi.org/10.1021/acs.energyfuels.7b03202

26. Bai B, Huang F, Liu Y, Seright RS, Wang Y (2008) Case study on preformed particle gel for in-depth fluid diversion. In: 2008 SPE/DOE Improved Oil Recovery Symposium, Tulsa, Oklahoma, USA. (SPE 113997), 19–23 April 2008.

27. Yu B, Zhao S, Long Y, Bai B, Schuman T (2022) Fuel 302:122086 https://doi.org/10.1016/j.fuel.2021.122086

28. Suleimanov B, Veliyev E, Naghiyeva N (2020) Int J Mod Phys B 34:2050260, https://doi.org/10.1142/S0217979220502604

Жүктелулер

Жарияланды

2026-03-30

Как цитировать

Елемесова, Г., Кливенко, А., Оразжанова, Л., Сабитова, А., Шахворостов, А., & Асеев, В. (2026). Мұнай ұңғымаларының сулануын төмендету үшін акрил мономерлері негізіндегі алдын ала қалыптасқан дисперсті гельдерді синтездеу және зерттеу. ҚазҰУ хабаршысы. Химия сериясы, 117(1), In Press. https://doi.org/10.15328/cb2026_50

Шығарылым

Бөлім

Органикалық химия және полимер химиясы

Схожі статті

Ви також можете розпочати розширений пошук схожих статей для цієї статті.