Концентрациясы төмен аммиак орталарын қолдана отырып, қолданыстан шыққан ЛИА-дан литий және ауыспалы металдарды тұрақты гидрометаллургиялық бөліп алу (ҚазҰУ Хабаршысы. Химия сериясы, 2026)
Литий-ионды аккумуляторларды (ЛИА) қолданудың экспоненциалды өсуі қалдықтар көлемінің алдағы күрт артуы мәселесін шешу үшін экологиялық қауіпсіз қайта өңдеу технологияларын әзірлеуді талап етеді. Бұл зерттеуде төмен концентрациялы аммиак жүйесін қолдана отырып, пайдаланылған NMC/LCO катодтық материалдарынан маңызды металдарды (Li, Ni, Co) бөліп алудың жаңа, тұрақты гидрометаллургиялық тәсілі ұсынылған. Аммиактың жоғары концентрацияларына (4-6 М) негізделген дәстүрлі әдістерден айырмашылығы, бұл жұмыста оксидтік матрицаның ыдырауын жеңілдету үшін тотықсыздандырғыш ретінде натрий сульфитін (Na2SO3) қолдана отырып, аммоний сульфатымен буферленген небәрі 0,5 М NH4OH қолдану арқылы металдарды тиімді шаймалау мүмкіндігі көрсетілген.Жүйелі оңтайландыру және термодинамикалық талдау барысында процестің оңтайлы параметрлері анықталды: рН 10,5 және 80 °C температурада 0,5 М NH4OH, 0,273 М (NH4)2SO4 және 0,8 М Na2SO3. Бұл жағдайларда жүйе Ni үшін 99,6%, Li үшін 96,4% және Co үшін 89,1% шаймалау тиімділігіне қол жеткізді. Әзірленген процестің ерекшелігі – марганецтің ішінара ерімеуі; қышқылдық шаймалаудан айырмашылығы, бұл әдіс марганецтің 76%-ын қатты қалдықта сақтайды, бұл мақсатты компоненттерді тазарту және бөліп алудың кейінгі сатыларын айтарлықтай жеңілдетеді. Ұсынылған әдіс дәстүрлі аммиак схемаларымен салыстырғанда аммиакты тұтынуды сегіз есеге азайтуды қамтамасыз етеді, бұл қайта өңдеу процесінің операциялық шығындарын да, көміртегі ізін де айтарлықтай төмендетеді.