(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Химия сериясы, 2025)
Желатиннің хитозан, лимон қышқылы және L-глутамин қышқылы қатысында түзілген үлдірлерінің беріктік, серпімділік модулі және деформациялық қасиеттері зерттелді. Зерттеу нәтижелері бойынша желатин негізіндегі үлдірлерге хитозанды, лимон және L-глутамин қышқылдарын енгізу желатин үлдірінің беріктігін және серпімділік модулін арттыратындығы байқалды. Желатин - хитозан, желатин - лимон қышқылы және желатин - L-глутамин қышқылы жүйелеріне рН әсерін бақылау, олардың осы ортадағы өзгерістері жайлы мағлұмат береді. Зерттеуде қарастырылған жүйелерден желатиннің L-глутамин қышқылымен тігілуінде төмен рН мәндерінде берік құрылым түзіп, асқазанның қышқыл ортасының шарттарына төзетіндігін, ал сілтілік ортада осы жүйенің құрылымдық- механикалық сипаттамалары кеміп, ішек фазасында инкапсуляцияланған инсулиннің босап шығуына қолайлы жағдай тудырады деп болжалды. Модельді асқазан ішек жолы ортасының рН мәндеріндегі үлдірлердің физика-химиялық, құрылымдық-механикалық өзгерістері инфрақызыл спектроскопия әдісімен нақтыланды. Үлдірлердің әр түрлі рН (pH = 1,0; 4,01; 6,86; 9,18) орталарындағы инфрақызыл спектрлерінде С-Н, С-ОН, С=O, C-N, N-H, СН(NH2), CH2OH топтар жолақтарының байқалуы молекулааралық сутектік байланыстардың жоғарылауымен және ассоциативтік құрылымдардың түзілуімен байланысты.