(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Химия сериясы, 2026)
Бұл жұмыста мезокеуекті Al-HMS алюмосиликаттарына негізделген бифункционалды катализаторлардың қатысуымен ароматты көмірсутектердің гидрленуіне дибензотиофеннің әсері зерттеледі. Әртүрлі 10-нан 70-ке дейінгі әртүрлі Si/Al қатынасы бар мезокеуекті алюмосиликат материалдары синтезделіп, Ni-Mo-Al-HMS-H-бентонит катализаторлары үшін тасымалдағыш ретінде пайдаланылды. Алынған материалдардың физика-химиялық қасиеттері ICP-OES, төмен температуралы азот физикалық адсорбциясы, рентген дифракциясы, FTIR спектроскопиясы және адсорбцияланған пиридиннің FTIR спектроскопиясы арқылы сипатталды. Каталитикалық белсенділік 2-метилнафталин мен н-гексадеканның модельді қоспасының 220-300°C температура диапазонында 6 МПа H2 қысымында гидрлеу реакциясында бағаланды. Бренстед және Льюис қышқыл орталықтарының оңтайлы мөлшеріне байланысты Si/Al қатынасы 10 болатын катализатор мақсатты өнім, 2-метилдекалин үшін жоғары конверсия мен селективтілікті қамтамасыз ететіні анықталды. Дибензотиофенді қосу катализатордың активті орталықтарының күкіртпен улануына байланысты конверсия мен селективтілікті төмендететіні, сондай-ақ оңтайлы процесс температурасын 240-тан 260°C-қа дейін өзгертетіні көрсетілді. Бұл нәтижелер мезокеуекті алюмосиликаттардың қышқылдық қасиеттерінің ароматты қосылыстарды гидрлеу және гидротазартудағы маңызды рөлін растайды.